Zmiany w menu, sezonowość produktów czy wprowadzenie nowego urządzenia kuchennego mogą wpływać na sposób postępowania z żywnością. Każda taka modyfikacja wymaga sprawdzenia, czy dotychczasowe zasady kontroli wciąż odpowiadają warunkom pracy. System HACCP nie jest dokumentacją przygotowywaną raz i pozostawianą bez modyfikacji.

Powinien uwzględniać bieżące procesy zachodzące w zakładzie, oraz zagrożenia związane z konkretnymi surowcami i metodami ich przetwarzania. Znaczenie ma między innymi sposób przygotowywania potraw z jaj, mięsa, ryb i towarów mlecznych, ponieważ poszczególne grupy żywności wymagają odmiennych warunków przechowywania a także obróbki. Prawidłowe rozpoznanie tych różnic stanowi jeden z elementów, na których opiera się wdrażanie HACCP. Analiza powinna obejmować również sytuacje nietypowe, tj. awaria chłodni, przerwa w dostawie energii czy opóźnienie transportu składników.

Ważną częścią organizacji pracy jest ustalenie zasad dotyczących przyjmowania i magazynowania towaru. W praktyce kontrola dostawy nie powinna ograniczać się do sprawdzenia zgodności zlecenia z dokumentem przewozowym. Powinno się zwrócić uwagę na stan opakowań, oznaczenia, daty przydatności oraz warunki transportu, jeżeli mają znaczenie dla danego produktu (polecamy: wdrażanie haccp). Po przyjęciu surowce powinny trafić do odpowiednich miejsc przechowywania, z uwzględnieniem założeń temperaturowych i zasad oddzielania poszczególnych grup żywności. W obszarze gastronomia i HACCP istotne jest także zarządzanie rotacji zapasów. Produkty przyjęte wcześniej powinny być wykorzystywane w zgodzie z przyjętym sposobem organizacji magazynu, z uwzględnieniem ich terminów przydatności. Nie można dodatkowo zakładać, że samo oznaczenie daty rozwiązuje problem sprawdzeniu. Pracownik powinien wiedzieć, jak postąpić z produktem o uszkodzonym opakowaniu, nieczytelnym oznaczeniu albo nieprawidłowej temperaturze przechowywania. Takie przypadki wymagają określonego sposobu oceny i udokumentowania podjętej wyborów.

Osobnym zagadnieniem jest kontrola alergenów, która ma znaczenie przy przygotowywaniu potraw z różnorakich składników. Dosłownie jeżeli receptura nie przewiduje użycia określonego alergenu, może dojść do jego przypadkowego przeniesienia przez wspólne narzędzia, powierzchnie robocze albo niewłaściwie przechowywane produkty. Dlatego procedury powinny uwzględniać sposób oznaczania surowców, organizację stanowisk oraz zasady czyszczenia sprzętu wykorzystywanego do przygotowywania różnych dań. Istotne jest też przekazywanie informacji między osobami przyjmującymi zamówienia a pracownikami kuchni. Błąd na tym etapie może wynikać nie z samego składu potrawy, lecz z nieprecyzyjnej komunikacji albo braku aktualnych informacji o recepturze. W dokumentacji HACCP warto zatem uwzględnić sposób postępowania w sytuacji zmiany składników, zastąpienia produktu innym albo przygotowania dania na indywidualne zamówienie. Powinno się pamiętać, że wykaz alergenów i zasady informowania konsumentów podlegają odrębnym wymaganiom prawnym, które należy uwzględnić w organizacji działalności.

Podczas tworzenia dokumentacji można korzystać z materiałów pomocniczych, takich jak wzory haccp, przykładowe karty kontroli czy instrukcje dotyczące higieny. Ich treść powinna jednakże zostać zweryfikowana pod kątem rzeczywistych warunków panujących w kuchni. Szczególnej sugestie wymagają formularze, które zawierają ogólne zapisy bez wskazania częstotliwości sprawdzeniu, osoby odpowiedzialnej i sposobu reagowania na wykryte odstępstwa. Samo wypełnienie rubryk nie daje pełnego obrazu sytuacji, jeżeli już nie wiadomo, czego dotyczył pomiar i jakie działania podjęto po uzyskaniu nieprawidłowego wyniku. Dokumentacja powinna umożliwiać odtworzenie przebiegu kontroli, dlatego istotne są daty, czytelne wpisy a także informacje o potencjalnych korektach. Przydatne jest również okresowe sprawdzanie, czy pracownicy korzystają z aktualnych wersji rozpiski. Zmiana receptury, dostawcy lub układu wnętrz może wymagać przeróbek wcześniejszych zapisów. W ten sposób dokumentacja pozostaje powiązana z faktyczną organizacją pracy, zamiast opisywać procesy, które nie są już wykonywane.

Źródło: gastronomia.