Wprowadzanie przemian w zwyczajnym funkcjonowaniu rzadko wygląda tak, jak przedstawiają to krótkie poradniki. Zwykle nie wystarczy podjąć jednej wyborów i konsekwentnie realizować ją przez kolejne miesiące. Na drodze pojawiają się obowiązki, zmienne samopoczucie, brak czasu, nieprzewidziane sytuacje a także wcześniejsze przyzwyczajenia, które uruchamiają się niemalże bez zastanowienia.

Dlatego pytanie, jak zmodyfikować swoje życie, warto rozpatrywać przez pryzmat konkretnych zachowań, a nie ogólnego hasła. Pomocne może być przyjrzenie się temu, jak wygląda zwyczajny dzień i w których momentach najczęściej pojawia się niezadowolenie. W pewnych przypadkach źródłem trudności jest zbyt duża liczba zobowiązań, innym razem brak wyraźnych granic między pracą a odpoczynkiem. Bywa też, że człowiek usiłuje zmodyfikować kilka obszarów równocześnie i po niedługim czasie rezygnuje z całego planu. Takie doświadczenie pokazuje, że skala zamierzonej zmiany ma znaczenie praktyczne. Im więcej nowych zasad trzeba pamiętać dzień w dzień, tym łatwiej o sytuację, w której wcześniejsze nawyki ponownie przejmują kontrolę nad działaniem.

Właśnie nawyki są jednym z tematów często poruszanych w ramach zagadnienia, jakim jest rozwój osobisty. Nie chodzi prócz tego wyłącznie o osiąganie kolejnych celów. Rozwijanie własnych kwalifikacji może obejmować także rozpoznawanie sposobu reagowania na krytykę, poprawę organizacji zadań czy modyfikację podejścia do odpoczynku (więcej informacji: rozwój osobisty ebook). Z punktu widzenia zwykłego funkcjonowania istotne jest sprawdzanie, czy wybrana metoda naprawdę pasuje do dokładnie sprecyzowanej sytuacji. Na przykład prowadzenie bardzo szczegółowego harmonogramu może u jednej osoby ograniczyć chaos, a u innej powodować dodatkowe napięcie, gdy rzeczywistość na prawdę bardzo często różni się od planu. Jednakowo ustalanie ambitnych celów nie za każdym razem przekłada się na regularne działanie. W pewnych sytuacjach większą trudnością okazuje się nie samo rozpoczęcie zadania, lecz utrzymanie określonego rytmu przez dłuższy czas. Z tego względu obserwowanie własnych reakcji jest równie istotne jak wybór konkretnej techniki. Zmiana może wymagać kilku prób, korekty wcześniejszych wymogów i zaakceptowania tego, że rozwiązanie skuteczne w jednej sytuacji nie musi pasować do innej.

Wśród pojęć związanych z pracą nad nawykami można spotkać określenie programowanie umysłu podświadomego. W zależności od źródła może ono oznaczać pracę z przekonaniami, automatycznymi reakcjami lub utrwalonymi sposobami interpretowania różnych wydarzeń. Warto jednakże oddzielić język potoczny od bardziej precyzyjnego opisu procesów zachodzących w trakcie uczenia się i kształtowania nawyków. Człowiek nie reaguje na każdą sytuację od zera. Sporo czynności tworzy na bazie wcześniejszych doświadczeń, skojarzeń i powtarzanych schematów. Jeśli określone zachowanie przez długi okres czasu pojawiało się w podobnych okolicznościach, jego uruchomienie może stać się mniej świadome (polecana strona: jak podświadomość wpływa na nasze życie). Zmiana takiego schematu wymaga najpierw zauważenia, kiedy się pojawia. W praktyce przydatne jest zwracanie sugestie na moment poprzedzający daną reakcję. Jeśli ktoś regularnie odkłada trudne zadania, warto sprawdzić, czy robi to po pojawieniu się dokładnie określonej myśli, emocji lub poczucia przeciążenia. Dopiero wówczas można rozważać, jakie inne zachowanie mogłoby pojawić się w tym samym miejscu. Samo powtarzanie określonych zdań czy wyobrażeń nie powinno być demonstrowane jako uniwersalny sposób zmiany wszystkich utrwalonych schematów.

Znaczenie ma też środowisko, w którym odbywa się próba zmiany. Trudno utrzymywać nowe zachowanie, jeśli codzienne warunki nieustannie sprzyjają powrotowi do starego sposobu działania. Osoba, która chce ograniczyć korzystanie z telefonu w trakcie pracy, może mieć inne doświadczenia po wyłączeniu części powiadomień niż wtedy, gdy urządzenie przez cały czas leży obok niej. Tożsamo zmiana godzin snu może być trudna do utrzymania, jeżeli obowiązki zawodowe albo rodzinne regularnie przesuwają porę zakończenia dnia. W takich okolicznościach sama motywacja nie wyjaśnia całego kłopotu. Potrzebne jest uwzględnienie warunków umieszczonych na zewnątrz a także sprawdzenie, które elementy można de facto zmienić. Zdarza się także, że po kilku tygodniach pojawia się powrót do wcześniejszego zachowania. Zamiast traktować taki moment jako jednoznaczny dowód niepowodzenia, można potraktować go jako informację o okolicznościach, w których stary schemat nadal jest silny. Dopiero ranking tych obserwacji z prawdziwym przebiegiem dnia pozwala dokładniej określić, jakie zmiany są możliwe do utrzymania i które założenia wymagają ponownego sprawdzenia.

Warto zobaczyć: Potęga podświadomości jak zmienić swoje życie.